علمي
تركيبات حلقه اي نا متجانس: فتالميدها يا هترو سيكل
اين تركيبات در شرايط نا مساعدخسارت مي زنند در هواي مه آ لود يا مرطوب و خنك زير صفر درجه به حبه ها آ سيب مي رسانند . اين تركيبات عبارتند از :
1- كپتان : ارتوسايد : براي كنترل لكه برگي ها ، بلايت ها وپوسيدگي هاي ميوه در سطح ميوه
سبزيجات ، گلها وبيماريهاي درختان ميوه ، زينتي كاربرد دارد قابل اختلاط با اكثر حشره كشها
و قارچ كشها . بهترين سم براي بيماريهاي لكه سياه سيب وگلابي براي مبارزه با اينها 3نوبت مبارزه
شيميايي لازم است :
نوبت اول –قبل از باز جوانه ها 5/2 در هزار
نوبت دوم – بعد از ريختن گلبرگها 5/2در هزار
نوبت سوم –دو هفته بعد 5/2در هزار
مبارزه با لب شتري هلو وانبونك آلو دو بار
بار اول در پاييز يك ماه بعد از ريزش برگها
بار دوم در طول زمستان تاقبل از باز شدن گلها كاپتان 50% 250 گرم در 100ليتر آب .
بيماريهاي گوجه فرنگي (اندامهاي هوايي)
بار اول : به محض ظهور علائم بيماري كاپتان پودر وتابل 50% 5 /2 در هزار
بار دوم : دو هفته بعد از نوبت اول كاپتان پودر وتابل 50% 5 /2 در هزار
ضدعفوني بذور غلات 1در هزار پودر وتابل 75 %
ضدعفوني بذور چغندر قند واسفناج 2در هزار
اين قارچ كش به عنوان حافظ بذور سبزيجات ، گلها و چمن ونيز غوطه كردن وآ غستن برخي
ميوه ها بكار مي رود . بطور كلي غير از سفيدكها وزنگها موارد مصرف فراوان دارد .
توجه :
در مناطق مرطوب ودر صورت استفاده از اين قارچ كش سفيدك پودري درسيب افزايش يافته
وبه حالت طغياني در مي آيد كه براي جلوگيري در فرمول سمپاشي همراه كاپتان مصرف گل
گوگرد 5 درصد ويا 5/1در هزار از كاراتان 25درصد استفاده مي شود .
2- فولپت : از نظر دامنه و ميزان اثر مشابه كاپتان بوده ومضا فا قادر است برخي سفيدكهاي حقيقي را كنترل كند .
1- كپتافول : دي فولاتان : مشابه كپتان و فولپت . فعاليت پخش شوندگي ودوام باقي مانده آن
طولاني بوده گياهسوزي كم كه باعث شده به صورت تيمار يك مرحله اي(SAT ) عليه لكه سياه
سيب . لكه برگي گيلاس . ملانوز و اسكاب مركبات وعليه چندين بيماري گوجه فرتگي بكار مي رود .
اين سم ميتواند مدتهاي طولاني گياه را حفظ و از تعداد دفعات سمپاشي بكاهد .
2- ايپروديون : رورال : چيپكو 26019 : قارچ كش برگي وسيع الاثر . حفاظتي وتا حدي
معالجه اي از رشد ريسه و جوانه زني اسپور جلوگيري مي كند .
موارد مصرف : سمپاشي برگ .أ غشتن ميوه بعد از برداشت . تيمار بذور . روي چمن .درختان ميوه
انگور و كاهو .
قارچهاي مورد كنترل : بوتريتيس –مونيليا – أ لترناريا – هلمينتوسپوريوم – اسكلرو تينيا و ريزوكتونيا .
5- وينكلو زولين : ارنالين : رونالين : ور لان قارج كش تماسي و حفاظتي .
موارد مصرف : توت فرنگي . كاهو . چمن . زينتي ها
قارچهاي مورد كنترل : أ سكومايستهاي مولد اسكلروت يا سختينه مانند بوتريتيس . مونيلينيا .و
اسكلروتينيا
6- گليودين : سم مايع با خواص خيس شوندگي وچسبندگي عالي عليه لكه سياه . اغلب با دودين مخلوط مي شود .
قارچ كشهاي بنزيميدازول
1- دودين : سايپركس : ملپركس : گليودكس : سيليت
عليه لكه سياه سيب و برخي بيماريهاي برگي گيلاس ، توت فرنگي ، و رز ها بكار مي رود . حفاظت طولاني داده حتي بعد از بارندگي و ريشه كن خوبي هم است . اين سم سيستميك –موضعي بوده
واز برگهاي پايين درخت به برگهاي بالا حركت مي كند . دوره كارنس سم 7روز ميباشد استفاده
متوالي (9سال) از اين سم موجب كاهش تاثير آ ن روي لكه سياه سيب شده واحتمال بروز مقاومت عامل بيماري در برابر اين قارچكش مطرح مي باشد .
100ساعت بعد از آلودگي بيماري لكه سياه سيب با مصرف اين قارچ كش معالجه شده است .
اثر پيشگيري كنندگي آ ن براي لكه سياه هم بسيار موثر است .اثر آن روي كنه قرمز نيز خوب است .
جهت كنترل لكه سياه سيب حداقل 3 نوبت به نسبت 5/1در هزار از پودر وتابل 65% سمپاشي با دودين لازم است .
نوبت اول از تورم جوانه ها تا قبل از شكفته شدن گلها
نوبت دوم بعد از ريختن گلبرگها
نوبت سوم 10 روز بعد از نوبت دوم
سمپاشي قبل از ظهور علائم بيماري انجام وهر 10 روز با دز 5/0 در هزار تكرار گردد .
توجه :
از اختلاط دودين با محلول بردو و محلول كاليفرني و حشره كش مالاتيون و روغن ها خوداري شود
بايد توجه داشت كه اين سم در مواقع يخبندان مصرف نشده وبه علت ايجاد خسارت از مصرف آن روي ميوه هلو و آ لو صرف نظر گردد . مصرف اين سم در نواحي مرطوب روي ميوه سيب بويژه سيب زرد يا گلدن ايجاد گري يا زبري (Russetting) مي كند .
قارچ كشهاي سيستميك : اينها از شاخه وبرگها يا ريشه گياه جذب شده ودر داخل گياه از طريق
آ وندهاي چوبي به طرف بالا ودر جريان تعرق حركت نموده و در حاشيه برگها تجمع مي يابند .
در آ وند هاي آبكش به طرف پايين حركت نداشته وبه نواحي رشد جديد انتقال نمي يابند . در
گياهان غير چوبي سيستميك بوده واكثرا نهايت تاثير را زماني دارند كه به صورت ضد عفوني بذر ،
فروبردن ريشه ، يا محلولپاشي در طول رديفها در خاك مصرف شوند يا در تنه درخت تزريق شود.
2- بنوميل : بنليت : ترسان 1991 : اختلاط آ ن با سموم قليايي مثل بردو و يا مواد قليايي با PH
بالا (10-9) توصيه نمي شود . در خاك 16هفته و روي هلو با پوست صاف تا2 هفته دوام دارد .
دامنه تاثير وسيع داشته وروي كنه ها احتمالا نماتد ها اثر خوب دارد . در سبزيجات و گياهان زينتي سيستميك عمل نموده ولي روي درختان سيستميك نيست و حفاظتي عمل مي كند .در سطوح وسيع
ودر صورت اضافه كردن أن به خاك مزرعه تا ثير أن سيستميك نيست .در صورت اضافه كردن اين سم به خاك گلدان از ريشه ها جذب شده ودر سطح برگ پخش مي شود . مخلوط بنوميل با روغن زمستانه ( سمپاشي زمستانه ) موجب نابودي كنه ها شده واز تشكيل اسپورودوكيوم قارچ عامل پوسيدگي موميايي درختان ميوه جلوگيري مي نمايد .
عامل لكه سياه سيب و گلابي حتي 48 ساعت بعد از أ لودگي توسط اين سم كنترل مي شود .بنوميل
همچنين خاصيت پيشگيري در مقابل اين عا مل رادارد كاربرد اين سم در مناطقي كه سرماي زودرس دارند در درختان زرد ألو به علت ايجاد تا خير در باز شدن شكوفه ها (10روز) مناسب
مي باشد .
اثرات مطلوب سم :
|
نوع خسارت |
ميزبان |
نام بيماري |
عامل بيماريزا |
|
پوسيدگي گل ومبوه |
درختان ميوه هسته دار |
پوسيدگي موميايي |
مونيلينيا |
|
برگها و ميوه |
سيب |
سفيدك پودري |
پودسفرا |
|
برگها وميوه |
سيب |
لكه سياه |
ونتوريا |
|
شاخ و برگ وگل |
لوبيا و گياهان زينتي |
پوسيدگي خاكستري |
بوتريتيس |
|
پوسيدگي بذر وآنتراكنوز |
خيار |
آ نتراكنوز |
كولتوتريكوم |
|
برگ |
كدوئيان |
سفيدك پودري |
اريزيف |
|
برگ وساقه |
كرفس |
لكه قهوه اي |
سپتوريا |
|
برگها |
چغندر قند |
لكه سركوسپورايي |
سركوسپورا |
|
ريشه ها وآوندها |
سبزيجات ، پنبه و… |
پوسيدگي ريشه وبيماريهاي آوندي |
فوزاريوم ورتيسيليوم وريزوكتونيا |
|
قسمتهاي مختلف ميزبان |
غده، ميوه ، مركبات ، غلات و غيره |
انواع كپكها |
پنيسيليوم
|
|
اندامهاي هوايي |
نارون |
زوال درختا ن نارون |
سراتوسيستيس |
اثزات نا مطلوب سم :
1-ايجاد مقاومت در عوامل بيماريزا Penicillium digitatum
italicum .P
P.expansum
2-عدم تاثيرروي او ميستهاو زيگوميستها از جمله ريزوپوس
3-عدم تاثير روي برخي قارچهاي نا قص كه اسپور تيره دارند مانند هلمينتوسپوريوم و ألترناريا
وبرخي بازيديو ميستها و باكتريها . گياهچه ميري ناشي از پي تيوم .
4- تعدادي از قارچها چون بوتريتيس سينرا و فوزاريوم اگزيسپوريوم ونيز پنيسيليوم به اين سم مقاوم گزارش شده اند. ونيز نژادهايي از عامل بلاست برنج به غلظتهاي كمتر مقاوم گزارش
گرديده اند.
5- بنو ميل عوارض سو’ متعددي داشته وعلاوه بر تسريع ظهور نژادهاي مقاوم بيمارگرها در انسان
كوري مادرزاد غده زايي و سرطان زايي را موجب مي شود .
بنوميل تعدادزيادي از لكه برگي ها ، بلاچها ، پوسيدگي ها و اسكابها وبيماريهاي بذر زاد وخاكزاد را كنترل مي كند . بنو ميل خصوصا براي سفيدكهاي حقيقي تمام محصولات ، پوسيدگي عمومي ميوه ها
لكه برگي گيلاس ، لكه سياه رز ، بلاست برنج ، انواع بيماري هاي اسكلروتينيا ، سيا هكهاي پنهان وآشكار گندم موثر است . عليه بيماري ناشي از تايلاويوپسيس اثر دارد . بنوميل به صورتهاي سمپاشي شاخ وبرگها ، ضدعفوني بذر ، تزريق در تنه ، فرو بردن ريشه يا تيمار رديفي و غوطه ور كردن ميوه ها كاربرد دارد .
اين سم دراثر رطوبت انبار ودر شرايط رطوبي خاك تجزيه مي شود . جذب آن از طريق شاخ وبرگ محدود بوده ولي با افزودن مواد كاهش دهنده كشش سطح مي توان به جذب بيشتر از اين
طريق وتا حدي اثر سيستميك آن را افزايش داد . . طيف اثر آن مشابه تيابندازول مي باشد .
قارچهاي حساس وقابل كنترل عمدتا اريزيف ها ، كولتو تريكوم ، سپتوريا و قارچهاي عامل پوسيدگي
ميوه هسته دارميباشد جهت تيمار غده ها و بذور و پيازها عليه بيماريهاي پويسدگي غده و پياز ناشي از فوزاريوم ، بوتريتيس و اسكلروتينيا ودر بذور براي كنترل سيا هك پنهان گندم در نخود براي
برق زدگي و همراه با كاپتان براي كنترل آ نتراكنوز در لوبيا و لوبيا سفيد مصرف مي شود .در مواردي براي تيمار خاك نيز كاربرد دارد . البته در مقادير بالاتر ي براي كنترل پاتوژنهاي خاكزاد
نياز است .در مواردي براي كنترل بيماري هاي آوندي در توت فرنگي ويا ور تيسيليوز توتون ويا كنترل بيماريهاي فوزاريوم و ورتيسيليوم در گلخانه مصرف دارد .
عليه پوسيدگي طوقه و ريشه ، لكه قهوه اي برنج ، پوسيدگي سفيد ريشه درختان ميوه وتوت ،سيا هك
آشكار نيشكر و خشكيدگي سر شاخه توت ودر سالهاي اخير روي پوسيدگي گل آ ذين خرما هم نتيجه مثبتي داده است .
طرز تهيه محلول بردو ي2 درصد:
-اقتباس از كتاب بيماريهاي درختان ميوه درايران
تا ليف دكتر بهداد
(2 سولفات مس - 2 آهك 100 آب )
2كيلو گرم آهك آبديده خالص رادر بشكه اي به ظرفيت 120ليتر ريخته و مقداري آب روي آن
مي ريزيم تا آهك بشكفد 60-50 ليتر آب در آن ريخته به هم زده تا شير آهك بدست آيد در يك
سطل پلاستيكي يا لعابي به ظر فيت 10-20ليتر 2كيلوگرم كات كبود ريخته و صبر مي كنيم تا خوب حل شود و محلول آبي رنگ يكنواختي حاصل شود بهتر است از آب داغ استفاده شود تا سولفات مس زودتر حل شود بعدا محلول آبي رنگ سولفات مس را بتدريج در بشكه حاوي آ هك ريخته وبه
شدت به هم مي زنيم ( به تدريج مي ريزيم ) در پايان 50 گرم مويان و آنقدر آب اضافه مي كنيم تا
حجم محلول به 100 ليتر برسد .
توجه : محلول كات كبود بايد به تدريج در آهك ريخته شود و خوب بهم زده شود هميشه بايد كات كبود رو ي آهك ريخته شود ودر غير اين صورت محلول حاصله بريده شده و بدرد نمي خورد .
اين محلول بايد در دوره خواب مثلا در پاييز بعد از ريزش برگ ويا در اسفند ماه پاشيده شود.
مخلوط بردو Bordeaux mixture
حاصل فعل وانفعالات سولفات مس وآهك است بردو بسياري از لكه برگيهاي قارچي وباكتريايي و سوختگي ها .أنتراكنوزها . سفيدكها ي دروغي . بادزدگي سيب زميني . شانكرها . لكه سياه سيب . پوسيدگي سياه انگور شانكر باكتريايي درختان ميوه هسته دار بلايت باكتريايي سيب وگلابي . سوختگي باكتريايي درختان گردو با عامل گزانتو موناس را كنترل ميكند.
در مورد پوسيدگي طوقه مركبات با عامل فيتوفتراضدعفوني زخم پس از برداشتن پوست محل أ لوده با مخلوط بردو مفيدو موثر ميباشد
از محاسن عمده بردو ارزاني و سهولت تهيه آن خاصيت چسبندگي بالا ، مقاومت در برابر
باران شويي مي باشد علاوه بر اين اين مخلوط براي كنترل بيماريهاي اغلب درختان ميوه قبل از گلدهي مفيد است .
در پيشگيري بيماريهاي انگور و سيب زميني از مخلوط بردو برگها به طور غير منتظره اي سبز تر وشاداب تر شده اند .
محدوديتهاي بكار كيري بردو :
لكه دار ، زنگار شدن ميوه و برگ سوزي سيب در هواي مرطوب و خنك ، سوختگي برگهاي هلو ،
تاخير در رشد خيار ، تعرق شديد و ايجاد تشنگي مانند سبزيجات و ريزش شكوفه ها را در گوجه فرنگي موجب مي شود .
تر كيبات مسي در زمان مناسب و قبل از توسعه بيماري بكار گرفته شوند ( سمپاشي آبي ) زمان حفاظت بستگي به زمان حضور و تداوم اثرشان در سطح پخش دارد بين 10-20روز مي باشد .
باقي مانده بردو روي محصولات ناچيز بوده و جزو سموم(GenerallyRegarded As Safe ) ياGARS محسوب مي شود . چون درختان سيب مخصوصا در هواي مرطوب به أن حساس هستند در بهار در صورت نياز از محلول 5/0در هزار أن استفاده مي شود .
3- تيا بندازول :Mertect : TBZ: Tecto
يك قاچ كش وسيع الاثر كه روي آسپرژيلوس ، بوتريتيس ، سراتو سيستيس ، سر كوسپورا ، فوزاريوم
كولتوتريكوم ، جيبرلا ، اسكلروتينيا ، گلوئسپوريوم ، فو ما ، ريزوكتونيا ، سپتوريا ، ور تيسيليوم و
عده اي از ساير قارچها در مركبات ، پنبه ، گيلاس، انگور، قارچ خوراكي ، كلم ، كرفس ، برخي كدوئيان، سير و پياز ، سبزيجات ، چغندر ، زينتي ها ، گندم موز و چمن بكار مي رود . در ايران براي تيمار بذور حبوبات براي كنترل بيماري گياهچه ميري و بيماري هاي انباري مركبات بعد از برداشت ميوه مصرف مي شود . به صورت پودر وتابل و قرص هاي تد خيني فرموله شده است .
در منابع خارجي به صورت تيمار بعداز برداشت براي كنترل پوسيدگي هاي مركبات ، سيب و گلابي
موز ، سيب زميني و كدو ذكر شده است .
همچنين به عنوان ماده ضد انگل ضد آسكاريس در انسان ودر حيوانات مصرف مي شود.
4- تيوفانات يا توپسين: در گرامينه هاي چمني عليه چندين قارچ برگي و ريشه بكار مي رود .
5- تتيوفانات متيل : فانقو : توپسين ام : وسيع الاثر جلوگيري كننده ومعالجه اي . براي استفاده روي چمن و سمپاشي شاخ وبرگها براي كنترل سفيدكهاي حقيقي ودروغي ، بيماريهاي بوتريتيس
انواع لكه برگي ها ولكه هاي ميوه ، اسكابها و پوسيدگي ها بكار مي رود .به صورت محلولپاشي در خاك يا اختلاط به صورت خشك با خاك براي كنترل قارچهاي خاكزاد مهاجم به گياهان زينتي برگي در بستر ها كانتينرها يا كيسه هاي نايلوني بكار مي رود . با افزايش ميزان كلروفيل باعث ظاهري بهتر وشاداب تر در گيا هان مي شود.